Το πρώτο Ελληνικό site προπονητικής ποδοσφαίρου
Ψυχολογία

Επιστημονική Υποστήριξη »

Τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότερο ενδυναμώνεται ο ρόλος της επιστήμης της ψυχολογίας στο σύγχρονο ποδόσφαιρο. Η απόδοση του παίκτη είναι άμεσα συνυφασμένη με την ψυχολογική του κατάσταση και στο s11 να μπορείτε να βρείτε συμβουλές και τεχνικές ψυχολογικής υποστήριξης των αθλητών σας.

Συχνά, παρατηρούμε αθλητές που ενώ στην προπόνηση αποδίδουν καλύτερα, και γενικά δείχνουν σημάδια βελτίωσης στην απόδοση τους, κατά τη διάρκεια του αγώνα αδυνατούν να δείξουν τον πραγματικό τους εαυτό και να αποδώσουν στο μέγιστο των ικανοτήτων τους.

Γιατί άραγε συμβαίνει αυτό;

Η αλήθεια είναι πως πολλοί είναι οι παράγοντες που μπορεί να επηρεάσουν την απόδοση ενός αθλητή κατά την διάρκεια του αγώνα, όπως το άγχος για τον αν θα αποδώσει στο μέγιστο που μπορεί, το άγχος για το εάν θα ικανοποιήσει και ευχαριστήσει τον προπονητή του, τους φιλάθλους ή την οικογένειά του. Το φαινόμενο αυτό, συνήθως παρατηρείται όταν ασκείται πίεση και δίνεται έμφαση στη νίκη. Οι αθλητές στην περίπτωση που νιώθουν την πίεση για την νίκη, έχουν αυξημένα επίπεδα άγχους αλλά και μειωμένα επίπεδα συγκέντρωσης. Αυτή η στάση οφείλεται στο γεγονός ότι η σκέψη τους βρίσκεται στην επιδίωξη της νίκης αντί στο τρόπο που θα τους βοηθήσει να αποδώσουν όσο πιο καλά μπορούν, αν παραμείνουν συγκεντρωμένοι στον αγώνα τους.

Παράλληλα, άλλοι σημαντικοί παράγοντες που επηρεάζουν την απόδοση είναι η μειωμένη αυτοπεποίθηση, κόπωση, αλλά και εξωτερικοί παράγοντες όπως προβλήματα στην οικογένεια, ή με σημαντικά πρόσωπα όπως λόγου χάρη, προβλήματα στις σχέσεις με τον προπονητή ή τους συμπαίκτες. Τέλος, ένας τραυματισμός επηρεάζει την απόδοση αφού ένας αθλητής χρειάζεται αρκετό χρόνο για να επανέλθει και να φτάσει στο επίπεδο που βρισκόταν πριν. Ο αθλητής που τραυματίζεται έχει αυξημένα επίπεδα άγχους για το εάν θα καταφέρει να επανέλθει πίσω στην αγωνιστική δράση και για το αν θα καταφέρει να αποδώσει ξανά όπως πριν ή ακόμα για το εάν θα τραυματιστεί ξανά.

Ψυχολογία

Άρα, πώς μπορούμε να βοηθήσουμε τους αθλητές να αποδώσουν καλύτερα και να φτάσουν στην κορυφαία τους επίδοση;

Επί του πρακτέου, για να μεγιστοποιηθεί η απόδοση ενός αθλητή θα πρέπει καταρχήν να βρεθούν οι παράγοντες που την επηρεάζουν. Αφού εντοπιστούν, προπονητής και Αθλητικός Ψυχολόγος θα βρουν λύσεις και τρόπους για να βοηθήσουν τον κάθε αθλητή να βελτιωθεί, πάντα μέσα από το συνεχή διάλογο με τον ίδιο τον αθλητή.

Επιπλέον, η στοχοθεσία, είναι ένα από τα βασικότερα συστατικά που μπορούν να συντελέσουν στην βελτίωση της απόδοσης. Όλοι οι αθλητές πρέπει να έχουν ξεκάθαρους στόχους, βραχυπρόθεσμους και μακροπρόθεσμους. Έτσι μ’ αυτό τον τρόπο θα συγκεντρώνονται σ’ αυτούς και θα προσπαθούν για την επίτευξή τους. Οι στόχοι όμως θα πρέπει να είναι ρεαλιστικοί, εφικτοί, συγκεκριμένοι, μετρήσιμοι και χρονικά δεσμευτικοί.

Ένα άλλο στοιχείο που αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο στη ψυχολογία του αθλητή είναι η αυτογνωσία του παίκτη. Οι αθλητές μετά από κάθε αγώνα θα πρέπει να εστιάζονται και στα θετικά αλλά και στ’ αρνητικά της επίδοσης τους. Καλό όμως είναι να εξετάζουν τα θετικά της απόδοσης τους και έπειτα τ’ αρνητικά. Εξετάζοντας αρχικά τα θετικά της απόδοσης αυξάνεται η αυτοπεποίθηση του αθλητή, και ακολούθως με την εξέταση των αρνητικών στοιχείων της απόδοσης θέτει ως στόχο του την βελτίωση τους.

Εξάλλου, είναι καλό να γίνεται ξεκάθαρο στους αθλητές ότι μέσα από τα λάθη μας μαθαίνουμε έτσι ώστε να μην τα επαναλάβουμε ξανά. Ο καθένας κάνει λάθη, έτσι καλό θα είναι να αποδεχτούμε το λάθος μας και να σκεφτούμε θετικά, ότι μέσα από τα λάθη μας γινόμαστε καλύτεροι άνθρωποι και συνάμα αθλητές.

Ο προπονητής επίσης μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό και καθοριστικό ρόλο τόσο στη ψυχολογία του αθλητή, όσο και στην απόδοση του. Πώς;;

Μέσω της επιβράβευσης, της ενθάρρυνσης αλλά και της ανατροφοδότησης τόσο στη προπόνηση, όσο και μετά από κάθε αγώνα.

O Αθλητικός ψυχολόγος βοηθά Αθλητές και Προπονητές να φτάσουν στην κορυφαία επίδοση είτε με συμβουλευτική, είτε με την εκμάθηση διαφόρων δεξιοτήτων όπως: Νοερή Εξάσκηση, αυτοδιάλογος, έλεγχος του στρες, ιδανική διέγερση, στοχοθεσία κλπ.

Βοηθά τους αθλητές, να μάθουν να διαχειρίζονται τους παράγοντες που επηρεάζουν την απόδοση τους και δίνει γνώσεις για προσωπική ανάπτυξη και κατά συνέπεια, οδηγεί στην καλυτέρευση του ατόμου. Δηλαδή, βοηθά τους αθλητές να ελέγχουν το σώμα και το μυαλό τους. Παράλληλα, ο Αθλητικός Ψυχολόγος αναπτύσσει στενή συνεργασία με τον προπονητή έτσι ώστε μαζί, αφού εντοπίζουν τα ιδιαίτερα στοιχεία με τα οποία το άτομο-αθλητής μπορεί να βελτιωθεί ή ακόμη και τα στοιχεία εκείνα που εμποδίζουν ή παρεκκλίνουν τον αθλητή από τις πραγματικές δυνατότητές του, εστιάζουν στις μεθόδους που βοηθούν τον αθλητή να πετύχει τους στόχους του και να μεγιστοποιήσει την απόδοσή του.

Είναι ξεκάθαρο ότι η απόδοση ενός αθλητή μπορεί να επηρεαστεί από πολλούς και ποικίλους παράγοντες, αλλά μπορεί επίσης να βελτιωθεί. Απαιτεί βέβαια κόπο, προσπάθεια και χρόνο. Χρειάζεται η συνεργασία του αθλητή, του προπονητή αλλά και του αθλητικού Ψυχολόγου. Αυτό το τρίγωνο είναι το κλειδί πάνω στο οποίο οφείλει και πρέπει να στηρίζεται ο αθλητισμός γιατί είναι αυτό που μπορεί να φέρει την επιτυχία στον αθλητή.

Στο χέρι του κάθε αθλητή και κυρίως του προπονητή βρίσκεται η απόφαση να ενσωματωθεί η Ψυχολογική προετοιμασία στην καθημερινή προπόνηση μέσα από ποικίλες δράσεις που στοχεύουν στην ανάπτυξη δεξιοτήτων και εκμάθηση τεχνικών, με τις οποίες ο αθλητής μαθαίνει να ελέγχει την ψυχολογία του στο μέγιστο δυνατό βαθμό. Κι εφόσον, όσα εξαρτούνται από μας τους ίδιους, ξεκινούν από τη ψυχοσύνθεσή μας, «εκ των έσσω», η σωστή και επαγγελματική καθοδήγηση είναι το πλεονέκτημα που θα οδηγήσει στην επιτυχία.

Ψυχολογία
1.Πως μπορώ να βοηθήσω ένα αθλητή ν’ αποδώσει καλύτερα και να επιδείξει το μέγιστο των ικανοτήτων του;

Η πιθανότητα για ένα αθλητή να τραυματιστεί κατά την διάρκεια της καριέρας του είναι σχετικά ψηλή. Ο τραυματισμός επομένως, αποτελεί ένα από τα πιο σοβαρά και επώδυνα γεγονότα στην καριέρα ενός αθλητή. Πώς αντιμετωπίζεται ο τραυματισμός; Είναι αρκετή η υποστήριξη των γιατρών και των οικείων ενός αθλητή; Και αν ναι, γιατί συχνά παρατηρείται το φαινόμενο αδυναμίας του αθλητή να επανέλθει στη προηγούμενη κατάσταση παρόλο που έχει αποκατασταθεί πλήρως ο τραυματισμός;

Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Τα αίτια ενός τραυματισμού είναι αναμφισβήτητα μια περίπλοκη διαδικασία

Ένας τραυματισμός μπορεί να προέρχεται από φυσικούς παράγοντες όπως για παράδειγμα κάποια μυο-σκελετική ανωμαλία , αλλά και από άλλους παράγοντες όπως κάποιος προηγούμενος τραυματισμός, από την άσχημη κατάσταση του γηπέδου, την υπερ-προπόνηση ή ακόμα και τις άσχημες μετεωρολογικές συνθήκες. Παράλληλα όμως, ένας τραυματισμός μπορεί να οφείλεται στις συνθήκες κατά τη διάρκεια ενός αγώνα ή της προπόνησης, στον χρόνο συμμετοχής στους αγώνες αλλά και από τον μηχανισμό του αθλήματος (συγκρούσεις, επαφή κλπ). Τέλος, ένας τραυματισμός μπορεί να οφείλεται και σε ψυχοκοινωνικούς παράγοντες όπως την έλλειψη αυτοπεποίθησης, το στρες, την αρνητική ψυχική διάθεση (ένταση, κατάθλιψη, θυμός, κούραση).

Είναι φυσικό επόμενο ότι ένας τραυματισμός θα επιφέρει ψυχολογικές αλλαγές στον αθλητή. Οι τραυματισμοί συνήθως, συνδέονται με φόβο, θυμό, θλίψη, απομόνωση, ένταση, άγχος και μείωση της αυτοπεποίθησης.

Παρατηρούμε καθημερινά παραδείγματα κορυφαίων αθλητών που τραυματίζονται και δεν έχουν την απαιτούμενη βοήθεια, κυρίως στο ψυχολογικό/συναισθηματικό τομέα, έτσι ώστε αφού αποκατασταθούν σωματικά, να επανέλθουν στους αγωνιστικούς χώρους έτοιμοι και ψυχολογικά, ώστε ν’ αποδώσουν με αυτοπεποίθηση και χωρίς κανένα άγχος ή φόβο.

Ψυχολογία

Πως μπορούμε όμως να βοηθήσουμε ένα αθλητή να επανέλθει το συντομότερο και να έχει όσο το δυνατόν πιο λίγες ψυχολογικές αλλαγές;

Στην Αθλητική Ψυχολογία, αναφέρονται πολλοί ψυχολογικοί παράγοντες που ενισχύουν την αποκατάσταση. Καταρχήν, η στάση του αθλητή προς το πρόβλημά του διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη της αποκατάστασης. Ο αθλητής θα πρέπει να συνειδητοποιήσει, ότι η επαναφορά του στην αθλητική δραστηριότητα εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από την θετική του στάση προς το πρόβλημα του.

Παράλληλα, η κοινωνική άλλα και συναισθηματική υποστήριξη βοηθάει πολύ τους αθλητές τόσο στην αυτοπεποίθηση τους, όσο και στην μείωση του στρες. Μπορεί να βοηθήσουν επίσης τον αθλητή να ξεφύγει από την απομόνωση και να δεχθεί την απαιτούμενη βοήθεια για να επανέλθει το συντομότερο. Ο προπονητής, οι συναθλητές, η οικογένεια και οι φίλοι του αθλητή είναι οι κύριες πηγές συναισθηματικής και κοινωνικής υποστήριξης.

Ένας αθλητής καλό θα ήταν να σκεφτεί ότι μέσα από ένα τραυματισμό μπορεί να προκύψουν και διάφορα οφέλη τα οποία έχουν να κάνουν με την ανάπτυξη της προσωπικότητας μέσα από δύσκολες καταστάσεις, την εκμάθηση διαχείρισης του στρες, την αύξηση της αυτό-αποτελεσματικότητας αλλά και την αύξηση των εσωτερικών κινήτρων.

Γίνεται, λοιπόν, αντιληπτό πως η τεχνική υποστήριξη από ένα Αθλητικό ψυχολόγο, μπορεί να βοηθήσει τον αθλητή να επανέλθει πιο σύντομα. Τι εννοώ;

Ένας Αθλητικός Ψυχολόγος μπορεί να βοηθήσει καταρχήν τον Αθλητή να δεχθεί την απαιτούμενη βοήθεια από τους ειδικούς (ιατρό, φυσιοθεραπευτή, γυμναστή) για να αποκαταστήσει τον τραυματισμό του, εφόσον αρνείται για διάφορους λόγους να δεχτεί την απαιτούμενη βοήθεια. Πως;

Παρέχει στον αθλητή συναισθηματική υποστήριξη και τον βοηθά ν’ αποδεχτεί το πρόβλημά του. Τον ενημερώνει για την φύση του τραυματισμού σε συνεργασία με το ιατρικό προσωπικό, του εξηγεί τους στόχους της θεραπείας και του δίνει λεπτομέρειες για την διαδικασία αποκατάστασης. Η παρακίνηση διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην αποδοχή βοήθειας.

Ακολούθως, ο αθλητής θα πρέπει να διδαχτεί από τον Αθλητικό Ψυχολόγο κάποιες ψυχολογικές δεξιότητες, οι οποίες θα τον βοηθήσουν να προσαρμοστεί καλύτερα στη διαδικασία της αποκατάστασης και να επανέλθει πιο σύντομα με αυτοπεποίθηση μετά την αποκατάσταση.

Οι βασικότερες από τις τεχνικές αυτές είναι ο καθορισμός στόχων, η νοερή απεικόνιση, ο θετικός αυτό-διάλογος και η συμβουλευτική.

Ένας τραυματισμός μπορεί να οφείλεται σε πολλούς παράγοντες. Σωστό πρόγραμμα αποκατάστασης νοείται το πρόγραμμα που περιλαμβάνει ιατρική , συναισθηματική-κοινωνική υποστήριξη αλλά και ψυχολογική υποστήριξη για να λειτουργήσει αποτελεσματικότερα. Τέλος, θα πρέπει να τονιστεί ότι η συστηματική χρήση των ψυχολογικών τεχνικών μπορεί να μειώσει τις πιθανότητες πρόκλησης ενός τραυματισμού.

Ψυχολογία
2.Η ψυχολογία των τραυματισμών στον Αθλητισμό.

Στις μέρες μας η ανάγκη του κάθε αθλητή να ξεχωρίσει είναι εμφανής. Ο κάθε αθλητής (υψηλού ή μη επιπέδου) δημιουργεί τη δική του υποστηρικτική ομάδα, με την οποία δουλεύει για να υλοποιήσει τους στόχους του. Οι ομάδες αυτές κυρίως αποτελούνται από τον αθλητικό διατροφολόγο, τον εργο-φυσιολόγο, τον αθλητικό ψυχολόγο, τον γυμναστή αλλά και τον φυσιοθεραπευτή.

Στην αρχή της χρονιάς γίνονται διάφορες αξιολογήσεις και βάση των αποτελεσμάτων ο αθλητής θέτει διάφορους στόχους όπου θέλει να υλοποιήσει.

Η στο-χοθεσία αποτελεί μια από τις σημαντικότερες τεχνικές στον αγωνιστικό αθλητισμό. Όλοι οι αθλητές από μικρή ηλικία είναι καλό να θέτουν στόχους και να προσπαθούν να τους υλοποιήσουν αφού η διαδικασία αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική για την αθλητική ανάπτυξη και εξέλιξη του κάθε νεαρού αθλητή ή και αθλητή υψηλού επιπέδου.

Ψυχολογία

Τι είναι στόχοι;

Οι στόχοι περιγράφουν αυτό που θέλει να επιτύχει ο κάθε αθλητής, προπονητής ή ολόκληρη η ομάδα, και μπορούν να τον βοηθήσουν στην εξέλιξη.

Γιατί να θέσω στόχους;

Οι στόχοι δίνουν κίνητρα και ποιότητα στην προπόνηση, αλλά και σαφείς προσδοκίες, νέες προκλήσεις και βοηθούν τον αθλητή αλλά και τον προπονητή να ξεφύγει από τη ρουτίνα και το άγχος.

Παράλληλα, οι στόχοι ενισχύουν τη δέσμευση του αθλητή, δηλαδή την αποφασιστικότητά του να προσπαθήσει στο μέγιστο για την επίτευξη του στόχου του, αλλά και την επιμονή του να επιδιώκει το στόχο συστηματικά (Χρόνη, 2014).

Πότε να θέσω στόχους;

Οι μεγάλοι στόχοι θα πρέπει να καθορίζονται στην αρχή της προπονητικής περιόδου. Συστηματικά όμως οι αθλητές θέτουν στόχους που αφορούν αυτό που θέλει να επιτύχει στην προπόνηση της κάθε ημέρας, στην εβδομάδα, στο μήνα, στο τρίμηνο, στο εξάμηνο. Θέτοντας ένα στόχο, ο αθλητής προσδίνει κατεύθυνση στη δουλειά της κάθε ημέρας.

Ποιά είναι τα συνήθη προβλήματα στην τοποθέτηση και τον προγραμματισμό των στόχων των αθλητών;

  • Η τοποθέτηση πολλών και σύνθετων στόχων που προκαλούν σύγχυση στον αθλητή,
  • Δεν αναγνωρίζονται οι ατομικές διαφορές μεταξύ των αθλητών,
  • Τοποθέτηση πολύ γενικών στόχων (ασάφεια, μη συγκεκριμένοι στόχοι),
  • Αποτυχία στην τροποποίηση των στόχων εφόσον χρειάζεται.

Γι’ αυτό, οι στόχοι θα ήταν καλό να χωρίζονται σε: Βραχυπρόθεσμους, Μεσοπρόθεσμους αλλά και Μακροπρόθεσμους στόχους.

Επίσης, θέτουμε διαδικασίες (τι διαδικασία/στρατηγική θα ακολουθήσω), απόδοσης και αποτελέσματος.

Γι΄αυτό, καλό θα ήταν να απαντούν τις πιο κάτω ερωτήσεις:

Είναι ο στόχος μου στόχος:

Συγκεκριμένος; Μετρήσιμος; Εφικτός; Ρεαλιστικός; Απόδοσης; Προκλητικός; Προσωπικός; Καταγεγραμμένος;

Ψυχολογία

Τέλος να θυμάστε ότι:

Οι στόχοι είναι καλό να αφορούν την τεχνική, στρατηγική, τακτική, γνώσεις, δύναμη, φυσική κατάσταση, διατροφή, συγκέντρωση, αυτοπεποίθηση, ηρεμία του αθλητή. Η εκτέλεση είναι αυτή που με τη σειρά της θα επηρεάσει το αποτέλεσμα (θέση, βαθμοί, πρόκριση) (Χρόνη, 2004)

Ξεκίνα και εσύ να θέτεις σωστούς και έξυπνους στόχους από σήμερα!!!

"Dreams are free. Goals have a cost. Time, effort, sacrifice, and sweat. How will you pay for your goals?"

Usain Bolt

Ψυχολογία
3.Η διαδικασία της στοχο-θεσίας στον Αθλητισμό. Πως να θέσω «έξυπνους» στόχους;

Η περίοδος της πανδημίας λόγω του COVID-19 έχει προκαλέσει στο χώρο του αθλητισμού αρκετές διαφοροποιήσεις και οι συμμετέχοντες καλούνται να προσαρμοστούν σε νέα δεδομένα. Μια σχετικά νέα όσο και ιδιαίτερη συνθήκη αποτελεί η απουσία των θεατών. Τα γήπεδα παραμένουν κλειστά, οι αγώνες διεξάγονται σε άδειες κερκίδες και το περιβάλλον του γηπέδου δείχνει «ασυνήθιστο».

Πόσο εύκολο είναι να συνηθίσουν οι ποδοσφαιριστές και πόσο τελικά μπορεί να επιδρά στην απόδοση των ομάδων;

Ψυχολογία

Η έδρα μιας ομάδας, το «δικό μας» γήπεδο, πέραν του χώρου, περιλαμβάνει και τους οπαδούς κάθε ομάδας. Η απουσία τους σε πρώτη φάση, δείχνει να «αποδυναμώνει» την έδρα, αφαιρώντας το όποιο πλεονέκτημα προσδίδει η παρουσία τους. Λόγω της παρουσίας του κόσμου, οι ποδοσφαιριστές ενθαρρύνονται και μπορούν να λάβουν ώθηση για περισσότερη προσπάθεια και ενεργοποίηση. Αντίθετα, οι «φιλοξενούμενοι» βιώνουν την πίεση της παρουσίας του κόσμου ως ανασταλτικό παράγοντα για την προσωπική τους απόδοση, καθιστώντας τους ενίοτε παθητικούς και «επηρεασμένους».

Παράδειγμα ειδικής συνθήκης: οι οπαδοί θα σιωπήσουν όταν η δική τους ομάδα προετοιμάζεται για ένα πέναλτι, επιτρέποντάς στον ποδοσφαιριστή τους να συγκεντρωθεί χωρίς απόσπαση προσοχής. Αλλά για τον αντίπαλο, η συνθήκη θα είναι διαφορετική…..

Οι αντιδράσεις του κόσμου αποτελούν θετική αίσθηση ανατροφοδότησης, η γηπεδούχος ομάδα καταβάλλει όσο το δυνατόν μεγαλύτερη προσπάθεια, αναζητώντας περισσότερες θετικές αντιδράσεις. Ο ίδιος μηχανισμός λειτουργεί και για την φιλοξενούμενη ομάδα, ακριβώς αντίστροφα. Ανεξάρτητα από το πόσο έμπειρος ή σίγουρος είναι ένας παίκτης, έχοντας ένα πλήθος ανθρώπων να φωνάζει εναντίον του, είναι εύκολο να χάσει τη συγκέντρωσή του.

Ψυχολογία

Οι εγκέφαλοί μας εκπαιδεύονται για να αναζητούν ευχαρίστηση ή ανταμοιβές και να αποφεύγουν την ταλαιπωρία και τον πόνο. Έτσι, ακόμη και οι παίκτες που δεν αφήνουν συνειδητά τους οπαδούς να τους ενοχλούν θα επηρεαστούν με κάποιο τρόπο. Η απόδοσή τους θα μειωθεί φυσιολογικά, επενεργώντας στα επίπεδα προσπάθειάς τους.

Το κοινό του γηπεδούχου μπορεί επίσης να ενεργήσει ως περισπασμός. Οι φιλοξενούμενοι θα χάσουν την εστίαση μόνο για ένα κλάσμα του δευτερολέπτου, είναι αρκετό…..

Σε προσωπικό επίπεδο, το κοινό σε «βοηθά» να ξεπεράσεις λάθη μέσα στον αγώνα ή και να μείνεις σ’ αυτά, αν είσαι ο «αντίπαλος». Επίσης, ορισμένες ομάδες ή και ορισμένοι ποδοσφαιριστές απολαμβάνουν τον ρόλο του «αντιπάλου» και βρίσκουν κίνητρα στην αρνητική ατμόσφαιρα. Όταν οι θεατές απουσιάζουν, θα λείψει και ο έξτρα παρακινητικός παράγοντας.

Ψυχολογία

Συνοψίζοντας, οι θεατές είναι για τους ποδοσφαιριστές η ώθηση για παραπάνω προσπάθεια, η ορμή με την οποία διεκδικούν τη νίκη, η αυταπάρνηση που θα δείξουν κυνηγώντας το σκορ. Ίσως και η τελευταία πρόταση να αιτιολογεί γιατί στο ποδόσφαιρο βλέπουμε πλέον σκορ στους αγώνες με μεγάλες διαφορές γκολ. Λείπει ο παράγοντας που θα βάλει «φρένο» στην πτώση της απόδοσης και θα δείξει τη σημασία που έχει για κάποιους το να προσπαθείς…….

Ντόρτμουντ-Στουτγκάρδη: 1-5; Με την παρουσία 80 χιλιάδων θεατών, θα φάνταζε απίθανο…..

Ψυχολογία
4.Γήπεδα χωρίς κόσμο: η επίδραση στους ποδοσφαιριστές

Η μετάβαση ενός αθλητή από τις ακαδημίες στην πρώτη ομάδα είναι μία δυναμική διαδρομή γεμάτη προκλήσεις με στόχο την κατάκτηση της ιδανικής αποδοτικότητας και τη βέλτιστη δυνατή προσαρμογή στο νέο, ιδιαίτερα απαιτητικό και στρεσσογόνο περιβάλλον.

Στην πορεία αυτής της διαδικασίας δεν τεστάρεται απλά – όπως συνήθως υποθέτουμε - η αθλητική επίδοση και η γόνιμη προσαρμογή της στα νέα δεδομένα. Τίθενται σε δοκιμασία τα επίπεδα της επάρκειας του παιδιού – αθλητή αναφορικά με την κοινωνική αλληλεπίδραση, την ψυχολογική διαχείριση, την οργανωτική διευθέτηση, την περιβαλλοντική κατανόηση και τον αποτελεσματικό προσανατολισμό μέσα στις νέες συνθήκες.

Το παιδί – αθλητής δεν καλείται απλά να μπορεί να αντεπεξέλθει τεχνικά και τακτικά στην πρώτη ομάδα, ούτε βεβαίως καλείται να διατηρεί τη φυσική του κατάσταση σε υψηλό επίπεδο για να μπορεί να ακολουθεί τους εντεινόμενους ρυθμούς προπόνησης και αγωνιστικών υποχρεώσεων.

Σε υψηλό επίπεδο το παιδί αθλητής καλείται να επικαιροποιήσει και να βελτιώσει δραστικά μια πλειάδα αντιλήψεων και πεποιθήσεών του, τα οποία επηρεάζουν καταλυτικά τον τρόπο σκέψης, την ανάλυση και βίωση των συναισθημάτων και κατ’ επέκταση τον τρόπο, τον χρόνο και την παραγωγικότητα της δράσης τόσο εντός όσο και εκτός αγωνιστικών χώρων.

Ψυχολογία

Η μετάβαση του παιδιού – αθλητή στην πρώτη ομάδα δημιουργεί απαιτήσεις για πιο ώριμη προσωπικότητα, με δυνατότητα κριτικής σκέψης για την αναγνώριση του νέου τρόπου παιχνιδιού, των θετικών και των αρνητικών σημείων του ίδιου του του εαυτού μέσα σε αυτά τα πλαίσια, τον γρήγορο εντοπισμό και διόρθωση των λαθών, την επίδραση που η πίεση αυτή έχει στη διαδικασία λήψης απόφασης, το χτίσιμο μίας νοοτροπίας αγωνιστή, που μπορεί να διαχειρίζεται τόσο τη νίκη όσο και την ήττα, τόσο το προβλέψιμο όσο και το απρόβλεπτο, τόσο το δίκαιο όσο και το άδικο.

Ένα παιδί αθλητής που θα πρέπει να δομήσει προσωπικότητα με κύριους άξονές της την πειθαρχία, τη συνεργατικότητα, την υπευθυνότητα, τη μεθοδικότητα, την αντοχή, την επιμονή, την υπομονή, την αφοσίωση, την εστίαση, την ταπεινότητα, και κυρίως, την προσαρμοστικότητα.

Τη δυνατότητά του δηλαδή να είναι δεκτικό σε νέες εμπειρίες, να αποκωδικοποιεί τα δεδομένα, τους κανόνες και στις σχέσεις των ανθρώπων σε κάθε νέο περιβάλλον αλλά και να αξιοποιεί υπέρ του κάθε συνθήκη, κάθε νέο ερέθισμα και κάθε νέο δεδομένο, χωρίς παρορμητισμούς, χωρίς φούσκωμα του μυαλού αλλά και χωρίς εύκολες απογοητεύσεις που οδηγούν σε πισωγυρίσματα, σε αποκινητροδότηση και σε παραίτηση.

Κάθε διαδικασία μετάβασης η οποία ανάλογα με το παιδί – αθλητή μπορεί να κρατήσει μέχρι και 5 έτη, κατανέμεται σε 4 φάσεις. Προετοιμασία, προσανατολισμός, προσαρμογή και σταθεροποίηση. Σε όλη αυτή τη διαδικασία, το παιδί – αθλητής έχει απόλυτη ανάγκη από ένα υποστηρικτικό προπονητικό αλλά και γονεϊκό περιβάλλον, που θα αφήνει ορθάνοιχτους τους διαύλους επικοινωνίας, δεν θα εξαντλείται σε στείρα κριτική αλλά αντιθέτως θα ενημερώνει, θα αναλύει, θα κατευθύνει, θα καθοδηγεί, θα ηρεμεί, θα εμπνέει, θα νουθετεί όποτε χρειάζεται και θα χαλιναγωγεί όποτε επιβάλλεται.

Ψυχολογία

Το παιδί - αθλητής σε κάθε του βήμα στην πρώτη ομάδα πρέπει να γνωρίζει:

• Ποιες είναι οι νέες απαιτήσεις που οι προπονητές έχουν από αυτό, ποιους ρόλους έχει, ποιος είναι ο ενδεδειγμένος τρόπος να λειτουργεί για το καλό της ομάδας

• Ποιο είναι το πλαίσιο, η ιστορία, η φιλοσοφία, η δυναμική, to brand name της ομάδας στην οποία έχει ενταχθεί

• Ποιος είναι ο ενδεδειγμένος τρόπος προπόνησής του για να βελτιώσει ατομικά μειονεκτήματα, τόσο σε τεχνικοτακτικό επίπεδο όσο και σε σωματικό, πνευματικό και ψυχικό επίπεδο

• Τι συνεπάγεται τόσο για τον ίδιο όσο και για την ομάδα του, η τυχόν αδιαφορία του, η έλλειψη προσοχής, ο εφησυχασμός στο ταλέντο του, η αλαζονεία και έπαρση για την επιλογή του στην πρώτη ομάδα

• Πόσο σημαντικός είναι ο ρόλος της ορθής επικοινωνίας για τη βελτιστοποίηση των διαπροσωπικών του σχέσεων μέσα στα ομαδικά πλαίσια αλλά και για την ταχύτατη και αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση των όποιων περιβαλλοντικών εμποδίων ορθώνονται, όποιων ατομικών φόβων, διλημμάτων, αδιεξόδων εγείρονται

• Ποιος είναι ο ορθός τρόπος να διεκδικεί, να αμφισβητεί, να συναγωνίζεται, να ανταγωνίζεται, ζητά αποδοχή, αναγνώριση ακόμη και σεβασμό των κόπων και των ονείρων του

• Ποιος είναι ο σωστός τρόπος να αντιστέκεται στις σειρήνες της δημοσιότητας, τις παγίδες των social media

Ψυχολογία

Σε κάθε όμως περίπτωση, όλοι μας καλό είναι να θυμόμαστε κάτι ουσιώδες. Ότι καμία αποτελεσματική μετάβαση από την ακαδημία στην πρώτη ομάδα δεν θα συντελεστεί ομαλά χωρίς να διασφαλίζονται συνθήκες υγιούς ανταγωνισμού του παιδιού – αθλητή. Το παιδί – αθλητής για να μπορέσει να αξιοποιεί ευκαιρίες, πρέπει να παίρνει ευκαιρίες. Πρέπει να αγωνίζεται, να νιώθει ενεργό και αναπόσπαστο μέλος της ομάδας, να νιώθει ότι έχει αξιοσημείωτο ρόλο σε αυτήν.

Τα στατιστικά που μας έρχονται από τη Μεγάλη Βρετανία εξάλλου, καταδεικνύουν ότι μόνο 1 στα 200 παιδιά που υπογράφουν στις Ακαδημίες βρίσκουν τελικά το δρόμο για το επαγγελματικό ποδόσφαιρο και λιγότερο από το 1% από τα παιδιά που είναι εγγεγραμμένα στις Ακαδημίες θα παίξουν τελικά ποδόσφαιρο για βιοποριστικούς λόγους.

Ψυχολογία
5.Από την Ακαδημία στην πρώτη ομάδα: Μία μετάβαση γεμάτη απαιτήσεις!