5.Η Σωματομέτρηση στο Ποδόσφαιρο

Εργαστηριακή Αξιολόγηση »

Είναι γνωστό ότι σε αθλητές και όχι μόνο το ποσοστό λίπους αποτελεί μια σημαντική παράμετρο η οποία μπορεί να επηρεάσει την απόδοση και γενικότερα την υγειά ενός ατόμου αν είναι υψηλό (2). Έτσι και στους ποδοσφαιριστές ένα υψηλό ποσοστό λίπους μεταφράζεται σε επιπλέον σωματικό φορτίο όπου τους δυσκολεύει να ανταπεξέλθουν με επιτυχία στις συχνές οριζόντιες ή κάθετες μετακινήσεις του σώματος και γενικότερα στις κινητικές ικανότητες του αθλήματος (1,3,4). Γενικότερα είναι ένα νεκρό βάρος το οποίο μετακινεί ο ποδοσφαιριστής στις δραστηριότητες του, όπως επίσης επηρεάζει και αρνητικά την VO2max και vVO2 (6).

Εργαστηριακή Αξιολόγηση »

Παρόλο που κάθε σωματομετρικό χαρακτηριστικό παίζει το ρόλο του στην αθλητική απόδοση, έχει αποδειχθεί σε μελέτες (1,4,5) ότι χαμηλά ποσοστά σωματικού λίπους είναι επιθυμητά για την βέλτιστη απόδοση διότι η σωματική μάζα του αθλητή κινείται ενάντια στη βαρύτητα όπου το χαμηλότερο είναι καλύτερο. Με πιο απλά λόγια, πετυχαίνοντας τα επιθυμητά και όχι πολύ χαμηλά ποσοστά λίπους, ο αθλητής μπορεί να ελαχιστοποιήσει την αρνητική επίδραση στο αθλητικό κομμάτι. Αντίθετα, πολύ χαμηλά ποσοστά σωματικού λίπους έχουν την αντίθετη επίδραση στην απόδοση, διότι όπως είναι γνωστό χρειαζόμαστε το λίπος για πολλές μεταβολικές διεργασίες που λαμβάνουν χώρα στον οργανισμό μας όπως: συμμετέχουν στην σύνθεση κυτταρικής μεμβράνης, την σύνθεση των ορμονών, έχουν προστατευτικό ρόλο για διαφορά όργανα, και αποτελούν τους φορείς των λιποδιαλυτών βιταμινών (A,D,E,K) (2). Δεδομένου ότι η αθλητική απόδοση εξαρτάται και από τα σωματομετρικά χαρακτηριστικά η παρακολούθηση του σωματικού λίπους τόσο από την άποψη υγείας όσο και αθλητικής απόδοσης είναι απαραίτητη.

Μεγάλη βαρύτητα φυσικά θα πρέπει να δίνετε κατά την μεταβατική περίοδο όπου οι αθλητές ξεκουράζονται από την επιβαρυντική αγωνιστική περίοδο, κατά την περίοδο αυτή το βάρος τείνει να αυξάνεται μιας και η προπονήσεις δεν είναι τόσο εντατικές και όπου οι αθλητές είναι πιο επιρρεπείς σε διατροφικές διαταραχές. Για τον λόγο αυτό η σωστή διατροφή, το αερόβιο πρόγραμμα και η συχνή παρακολούθηση σωματικού βάρους είναι αναγκαία. Όπως επίσης είναι απαραίτητο οι ποδοσφαιριστές να επιστρέφουν πίσω στις αγωνιστικές υποχρεώσεις τους όχι μεγαλύτερο από 1% λίπους συγκριτικά με αυτό που είχαν πριν λάβει τέλος η αγωνιστική περίοδος. Επομένως, η αξιολόγηση των σωματομετρικών χαρακτηριστικών και της σωματικής σύστασης των αθλητών είναι πολύ σημαντική, ώστε να αποφεύγονται τέτοια περιστατικά αλλά και για να υπάρξει σωστή καθοδήγηση και έλεγχος της προπόνησης

Εργαστηριακή Αξιολόγηση »

Η αξιολόγηση του σωματικού λίπους γίνεται με την μέτρηση των δερματοπτυχών (Εικόνα 1.) και είναι ίσως η πλέον συχνή μέθοδος αξιολόγησης στο ποδόσφαιρο. Η μέτρηση συνίσταται στην αξιολόγηση του πάχους του υποδόριου λίπους σε συγκεκριμένα ανατομικά σημεία του σώματος και στη χρήση εξισώσεων για τον υπολογισμό της λιπώδους και άλιπης μάζας. Η διαδικασία συνήθως αξιολογεί 7 δερματοπτυχές οι οποίες είναι: το στήθος, μασχάλη, τρικέφαλος, υποπλάτιος, κοιλιά, υπερλαγώνιος και μηρός.

Επίσης, η χρήση μετροταινίας για μετρήσεις περιμέτρων σε διάφορα ανατομικά σημεία στο σώμα είναι χρήσιμα στην σωματομετρία αλλά και στην αξιολόγηση της σωματοδομής, όπως και στην σωματική ανάπτυξη. Και οι δυο μέθοδοι είναι απλοί, έγκυροι, και αξιόπιστοι, και έτσι με αυτόν τον τρόπο μπορούμε να δημιουργήσουμε ένα προφίλ για κάθε αθλητή ξεχωριστά και να μπορούμε να επιβλέπουμε τις σωματομετρικές αλλαγές καθ’ όλη την διάρκεια της σεζόν και να είναι στα επιθυμητά επίπεδα που έχουμε ορίσει.

Εργαστηριακή Αξιολόγηση »

Ο μέσος όρος σωματικού λίπους για τους επαγγελματίες ποδοσφαιριστές έχει δείξει ότι είναι στο 14% και οι τιμές κυμαίνονται από 9%-16% σύμφωνα με δημοσιευμένες μελέτες (3,4,5,7). Μεγαλύτερο σωματικό λίπος έχει φανεί ότι έχουν οι τερματοφύλακες μιας και η δραστηριότητα και κινητικότητα είναι μικρότερη σε σχέση με τους υπολοίπους παίχτες στον αγωνιστικό χώρο. Στους υπόλοιπους παίχτες δεν φαίνεται να υπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ τους όπως φαίνεται και από τις παρακάτω μελέτες που απεικονίζονται στο πίνακα σε επαγγελματίες ποδοσφαιριστές από διάφορα ευρωπαϊκά πρωταθλήματα.

Εργαστηριακή Αξιολόγηση »

REFERENCES:

1. Cavia MM, Moreno A, Fernández-Trabanco B, Carrillo C, Alonso-Torre SR. (2019). Anthropometric characteristics and somatotype of professional soccer players by position. Journal of Sports Medicine Ther. 4, 73-80.
2. Liu, A. G., Ford, N. A., Hu, F. B., Zelman, K. M., Mozaffarian, D., & Kris-Etherton, P. M. (2017). A healthy approach to dietary fats: understanding the science and taking action to reduce consumer confusion. Nutrition journal, 16(1), 2-15.
3. Milanese C, Cavedon V, Corradini G, De Vita F, Zancanaro C. (2015). Seasonal DXA-measured body composition changes in professional male soccer players. Journal of Sports Science. 33(12), 1219‐1228.
4. Michailidis, Y., Michailidis, C., Primpa, E., Fatouros, I, G., Margonis, K., Chatzinikolaou, A., Douroudos, I., Draganidis, D., & Methenitis, S. (2013). Intraseasonal change of body composition in professional soccer players and differences according to playing positions. Serbian Journal of Sports Sciences. 7(1), 39-44.
5. Soares, J. & Anjos, L. (1993). Relation of anthropometric measures and anaerobic performance in young Brazilian soccer players.
6. Sporis G, Jukic I, Ostojic SM, Milanovic D. (2009). Fitness profiling in soccer: physical and physiologic characteristics of elite players. Journal of Strength Conditioning Research. 23(7),1947‐1953.
7. Tahara Y, Moji K, Tsunawake N, Fukuda, R, Nakayama, M, Nakagaichi, M, Komine, T, Kusano, Y, & Aoyagi, K. (2006). Physique, body composition and maximum oxygen consumption of selected soccer players of Kunimi High School, Nagasaki, Japan. Journal of Physiological Anthropoogyl. 25(4), 291‐297.
8. Sutton, L., Scott, M., Wallace, J., & Reilly, T. (2009). Body composition of English Premier League soccer players: influence of playing position, international status, and ethnicity. Journal of Sport Science, 27(10), 1019-1026.
9. Vasijevic, I., Bjelica, D., Gardasevic, J., Bubanja, M., Corluka, M., Arifi, F., & Sermaxhaj. (2019). Elite football players of Bosnia and Herzegovinian and Kosovia clubs and differences in the morphological characteristics and body composition among them. Journal of Anthropology of Sport and Physical Education, 4(2), 9-13.